επόμενο »

[Επισκέπτης]

Καλώς ορίσατε, Επισκέπτης. Παρακαλούμε συνδεθείτε ή εγγραφείτε.
Χάσατε το email ενεργοποίησης;

1 ώρα 1 μέρα 1 εβδομάδα 1 μήνας Χωρίς όριο

Σύνδεση με όνομα, κωδικό και διάρκεια σύνδεσης

Σύνθετη αναζήτηση

[xuzam]

Μέσα Ιουλίου βρέθηκα λοιπόν πάνω στην οροσειρά της Πίνδου σε υψόμετρο 1200 μέτρα, στο χωριό Συρράκο που βρίσκεται στην Ήπειρο.

Πάνω αριστερά είναι τα Γιάννενα με την λίμνη Παμβώτιδα.
Η απόσταση φαίνεται κοντινή αλλά είναι 1:30 ώρα δρόμος με πολλές στροφές

Όσο ανεβαίναμε υψόμετρο το κλίμα γινόταν όλο και πιο δροσερό. Ξεκινήσαμε από τα Γιάννενα με 33,5 βαθμούς και καθώς πλησιάζαμε έπεσε στους 27,5.  Σιγά-σιγά άρχισε να φαίνεται από μακριά μια απότομη πλαγιά με πολλά πέτρινα σπιτάκια.

το μεγάλο κτίριο που ξεχωρίζει στο κέντρο με τα πολλά παράθυρα είναι το σχολείο
του χωριού που λειτουργεί σαν bar με αυλή αλλά και σαν κοινοτικός χώρος

Τα αυτοκίνητα μένουν όλα έξω από την κεντρική πύλη του Συρράκου γιατί δεν υπάρχουν δρόμοι μέσα στο χωριό. Πρόσφατα φτιάχτηκαν κάποιες πέτρινες μικρές πλατείες στις άκρες του χωριού, που χρησιμεύουν σαν χώροι πάρκινγκ και γλιτώνουν από τα ανηφορικά καλντερίμια τους κατοίκους που ζουν στα ψηλότερα σημεία.
Ήπιαμε νερό από τις πηγές στην αρχή του χωριού, δέκα μέτρα πιο κάτω, άλλα δέκα μέτρα πιο κάτω ... το Συρράκο έχει πραγματικά πολλές πηγές και οι περισσότερες είναι φυσικές. Το νερό είναι μαλακό χωρίς μεγάλη περιεκτικότητα σε άλατα και παγωμένο ακόμη και το καλοκαίρι.

σε μια από τις δεκάδες πηγές του Συρράκου.
Οι περισσότερες είναι σκεπασμένες με θόλο και όλες έχουν φτιαχτεί από πέτρα

Το μονοπάτι προς το χωριό περνάει ακριβώς πάνω από τις Καλογρεές, τις πηγές που σχηματίζουν καταρράκτη στο ύψος της πέτρινης γέφυρας. Ο ήχος του καταρράκτη είναι δυνατός και μας ακολουθεί αρκετά μέτρα πιο κάτω και μετά... ησυχία. Αυτό το πέρασμα είναι πραγματικά μαγικό, εξαγνιστικό.

Το αυτοκίνητο που μένει πίσω, οι πηγές με το κρύο νερό, ο ήχος του καταρράκτη
και μετά μόνο τα πέτρινα μονοπάτια κι εσύ. Α , και τα ζουζούνια

Πολλά ζουζούνια που κάνουν απίστευτους ήχους, είδα ας πούμε το ξύλινο ζουζούνι, έχει το σχήμα σταυρού και φαίνεται σαν ξυλαράκι, το ζουζούνι με τις πολλές κεραίες, το ζουζούνι μπούρμπουνας που το καταλαβαίνεις από μακριά λόγω του ήχου του και από το μέγεθος, πολύ χοντρό. Και φυσικά με τόσα ζουζούνια υπάρχουν και πολλά πουλάκια. Κάθονται πάνω στα καλώδια. Τα γεμίζουν πραγματικά. Είναι πολύ όμορφα γιατί είναι λες και σου κάνουν παρέα.

Η παραδοσιακή αρχιτεκτονική έχει διατηρηθεί και έτσι όλα τα κτίσματα του χωριού είναι πέτρινα μέχρι σήμερα. Φιλοξενήθηκα σε ένα παλιό σπίτι που έχει ανακαινιστεί.  Τα παλιά τα χρόνια τα σπίτια των ορεινών περιοχών συνηθίζονταν να φτιάχνονται χαμηλοτάβανα, έτσι ώστε να συγκρατούν καλύτερα την ζέστη.

περνώντας την χαμηλή είσοδο του σπιτιού

θέα από ένα ψηλό καλντερίμι στην απότομη πλαγιά του Συρράκου.
Η τέχνη της κατασκευής των σκεπών από μαυρόπλακα συνεχίζεται ευτυχώς από τους Αλβανούς

Μόλις που προλάβαμε να μπούμε στο σπίτι και μια καλοκαιρινή μπόρα σάρωσε τα πάντα. Μια γιαγιά είχε πει κάποτε ότι μπορείς να προβλέψεις την βροχή όταν οι μύγες σε τσιμπάνε. Και ήταν αλήθεια. Οι μύγες τσιμπούσαν συνέχεια μέχρι να αρχίσει η βροχή. Μετά κατάλαβα ότι το ίδιο συνέχισαν να κάνουν και την επόμενη μέρα αν και δεν έβρεξε. Κρίμα, και είχα ενθουσιαστεί.

Ξαπλωμένοι στα μπάσια, περιμένοντας να σταματήσει η μεσημεριανή μπόρα

Μετά περιπλανηθήκαμε στα καλντερίμια του χωριού. Ανά διαστήματα υπάρχουν πέτρινες πλάκες που αναγράφουν το υψόμετρο στο οποίο βρίσκεσαι. Είδαμε μια γιαγιά που έφτιαχνε τον κήπο της και διάφορους παππούδες που μας κοιτούσαν μέσα από τα παράθυρα. Είμαι σίγουρη ότι θα ψιθύριζαν "τίνος είναι αυτά; ξένα είναι;" Ε, φυσικά κάθε πότε βλέπουν άνθρωπο. Κατάλαβα ότι μετά από μια μέρα, αντιδρούσαμε κι εμείς με τον ίδιο τρόπο όταν ακούγαμε βήματα στα καλντερίμια. Κατά έναν περίεργο τρόπο αρχίζεις να νοιάζεσαι.

Είναι πάντα ωραίο να μιλάς με ντόπιους, αυτοί δίνουν την ψυχή ενός τόπου. Ας πούμε από τις συζητήσεις μαζί τους αυτό που θυμάμαι σίγουρα είναι την περηφάνια τους που είναι Βλάχοι. "Είδες μυαλό ο Βλάχος; ...Όλα οι Βλάχοι τα 'καναν  ....Δεν τον ξεγελάς τον Βλάχο"




Το Λαογραφικό Μουσείο του Συρράκου είναι ένα διατηρημένο διώροφο αρχοντόσπιτο το οποίο καταφέρνει να σε μεταφέρει σε μια άλλη εποχή -εδώ μέσα είναι οι πιο στυλάτες ευρεσιτεχνίες για πλύσιμο χεριών χωρίς βρύση-μυστικές κρυψώνες και χώρους αποθήκευσης. Στις αρχές του αιώνα το Συρράκο είχε κόσμο 3.500 κατοίκους με ξακουστό εμπόριο. Φωτογραφίες στους τοίχους του σπιτιού ήδη από το 1900, δείχνουν συρρακιώτες και συρρακιώτισσες ντυμένους και χτενισμένους σύμφωνα με την ευρωπαϊκή μόδα της εποχής. Πάνω από το βενετσιάνικο κρεβάτι της μεγάλης κρεβατοκάμαρας υπάρχει ένα λευκό μπαχτό με κεντημένη τη φράση: "το πεπρωμένον φυγείν αδύνατον".

Η κ.Φωτιάδου, απόγονος της αρχοντικής οικογένειας, έχει ιδρύσει το χορευτικό "Κρυστάλλη" με το οποίο έχει ταξιδέψει σε ολόκληρο τον κόσμο και οι διακρίσεις της βρίσκονται σε ένα δωμάτιο του σπιτιού. Φέτος εγκαινίασε και την ανάγλυφη προτομή της στον μπροστινό τοίχο του σπιτιού.

Ο κύριος Οδυσσέας που μας ξενάγησε στο Λαογραφικό Μουσείο του Συρράκου. Περήφανος Βλάχος και ωραίος ξεναγός.
Το Λαογραφικό μουσείο είναι ανοιχτό μόνο Σάββατο και Κυριακή 11:00 με 13:00 και είναι δωρεάν

Το σύμβολο του Συρράκου είναι ο σταυραετός, ένας αετός που οι κάτοικοι συνηθίζουν να λένε ότι έχει έναν άσπρο σταυρό ανάμεσα από τα μάτια του. Ο σταυραετός υπάρχει και σε πολλά δημοτικά τραγούδια, οι Συρρακιώτες όμως τον έχουν συμβολοποιήσει και τον έχουν κάνει δικό τους.

Χαραγμένος ο Σταυραετός στον πέτρινο τοίχο που βρίσκεται αντικριστά
από το καμπαναριό της εκκλησίας της Παναγιάς στο κέντρο του χωριού

Στον αυλόγυρο της εκκλησίας της Παναγίας κάτω από τον μεγάλο πλάτανο. Η θέα είναι ονειρική.

Το βράδυ ήρθε και εμείς συνεχίσαμε να περιπλανιόμαστε και να πίνουμε νερό από τις βρυσούλες. Μέσα από ένα σπίτι άκουσα κάποια συζήτηση στα βλάχικα και κάπου πιο μακριά κάποιος είχε βάλει ηπειρώτικα τραγούδια. Η ατμόσφαιρα του χωριού δίνει την αίσθηση ότι ζεις ένα διήγημα παλαιότερων αιώνων.

ένα εγκαταλειμμένο σπίτι που μοιάζει με φάτσα φαντάσματος και ένα κατηφορικό μονοπάτι

Το βράδυ φάγαμε στην βεράντα της ταβέρνας ¨Σταυραετός¨ που βρίσκεται δίπλα από την πλατεία του χωριού. Όλα ήταν πολύ νόστιμα και όπως συνηθίζεται στα χωριά, είχαν λαχανικά από δική τους καλλιέργεια. Το μαρούλι έκανε την διαφορά, χοντρό φύλλο και μυρωδάτο. Πληρώσαμε γύρω στα 30 ευρώ για 3 άτομα παίρνοντας 1 πιάτο φαγητό και 4 ορεκτικά μαζί με ένα κιλό κρασί.

η όμορφη βεράντα της ταβέρνας "Σταυραετός" το βράδυ

Δυστυχώς το πνευματικό κέντρο του Συρράκου ήταν κλειστό, το ίδιο και το σπίτι του Κρυστάλλη, χωρίς να γνωρίζουμε πότε ανοίγουν. Παρ' όλα αυτά το Συρράκο είναι αρκετά μεγάλο για πολύωρες εξερευνήσεις στα καλντερίμια και στις ραχούλες του και είναι ιδανικό για χαλάρωση στην φύση ή σε κάποια από τις πέτρινες αυλές του. Εμείς ας πούμε ανακαλύψαμε ανοίγοντας μία συρμάτινη πόρτα, την εκκλησία του Προφήτη-Ηλία χτισμένη στην άκρη μιας απόκρημνης πλαγιάς ενώ γύρω στο ένα χιλιόμετρο έξω από το χωριό βρήκαμε το μέρος με τον μεγάλο πλάτανο. Ρωτώντας τους ντόπιους μας έδειξαν στον απέναντι λόφο ένα σημείο που φαίνεται ένα καταπράσινο μεγάλο δέντρο. Φτάνοντας εκεί διαπιστώσαμε ότι ήταν γύρω στα πέντε πλατάνια που προσφέρουν σκιά σε ένα μέρος με πηγές και δύο πέτρινα τραπέζια με πεζούλια για πικ νικ.

Στα πέτρινα μονοπάτια του Συρράκου

σε μια ωραία καφετέρια το πρωί που φάγαμε παγωτό και αγόρασα
μια ξύλινη σφυρίχτρα που κάνει τον ήχο του κούκου και μυρίζει σαν κατσίκι

καθισμένοι στα πέτρινα πεζούλια στον ίσκιο των μεγάλων πλατάνων λίγο έξω από το Συρράκο

Χαλαρώνοντας στο μπαλκόνι του σπιτιού μας με φετούλες
μαρμελάδα σύκο

Ακόμα πιο έξω από τα πλατάνια υπάρχει η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου στην άκρη ενός μεγάλου γκρεμού. Η θέα με τον ποταμό Χρούσια που απλώνεται μέχρι να χαθεί πάλι μέσα στη βαθιά χαράδρα, είναι μια εικόνα και αίσθηση μοναδική.

η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου





και η θέα αν τολμήσεις και πας στην άκρη της αυλής του...

η μεγάλη χαράδρα που χωρίζει το Συρράκο με τους Καλαρρύτες.
Θυμάμαι ακόμα που περπατούσαμε μέσα στα ανοίγματα των βράχων και από ψηλά κυλούσαν νερά,
όταν την είχα διασχίσει πριν αρκετά χρόνια  με τον ορειβατικό σύλλογο.
Η διαδρομή διαρκεί γύρω στις τρεις ώρες.

Στα μέσα Ιούλη είναι μάλλον η εποχή των πεταλούδων.
Ολόκληρο το χωριό είχε γεμίσει με πολύχρωμες πεταλούδες

traveler: Μαριάνα Ζήκου

[xuzam]

Ο Κρυστάλλης που ανέφερα πιο πριν, είναι ένας μεγάλος συρρακιώτης βουκολικός ποιητής. Ο λόγος του είναι απλός και προσιτός. Είναι γνωστός σαν "ο ποιητής του βουνού και της στάνης". Το ποιήμά του "Στο Σταυραητό", που είναι το γνωστότερο έργο του, εκφράζει την επιθυμία για μια απόλυτη ελευθερία και ευτυχία που φτάνει στην αθανασία.





 

ΣΤΟ ΣΤΑΥΡΑΗΤΟ


Από μικρό κι απ' άφαντο πουλάκι, σταυραητέ μου,
παίρνεις κορμί με τον καιρό και δύναμη κι αγέρα
κι απλώνεις πήχες τα φτερά και πιθαμές τα νύχια
και μεσ' στα σύγνεφα πετάς, μεσ' στα βουνά ανεμίζεις
φωλιάζεις μεσ' στα κράκουρα, συχνομιλάς με τάστρα,
με την βροντή ερωτεύεσαι, κι απιδρομάς και παίζεις
με τάγρια αστροπέλεκα και βασιλιάν σε κράζουν
του κάμπου τα πετούμενα και του βουνού οι πετρίτες.
Έτσι εγεννήθηκε μικρός κι ο πόθος μου στα στήθη,
κι απ' άφαντο κι απ' άπλερο πουλάκι σταυραητέ μου,
μεγάλωσε, πήρε φτερά, πήρε κορμί και νύχια
και μου ματώνει την καρδιά, τα σωθικά μου σκίζει
κι έγινε τώρα ο πόθος μου αητός, στοιχειό και δράκος
κι εφώλιασε βαθιά - βαθιά μεσ' στ' άσαρκο κορμί μου
και τρώει κρυφά τα σπλάχνα μου, κουφοβοσκάει την νιότη.
Μπεζέρισα να περπατώ στου κάμπου τα λιοβόρια.
Θέλω τ' αψήλου ν' ανεβώ ν' αράξω θέλω, αητέ μου,
μέσ' στην παλιά μου κατοικιά, στην πρώτη τη φωλιά μου,
Θέλω ν' αράξω στα βουνά, θέλω να ζάω μ' εσένα.
Θέλω τ' ανήμερο καπρί, τ' αρκούδι, το πλατόνι,
καθημερνή μου κι ακριβή να τάχω συντροφιά μου.
Κάθε βραδούλα, καθε αυγή, θέλω το κρύο τ' αγέρι
νάρχεται από την λαγκαδιά, σαν μάνα, σαν αδέρφι
να μου χαϊδεύει τα μαλλιά και τ' ανοιχτά μου στήθη.
Θέλω η βρυσούλα, η ρεματιά, παλιές γλυκές μου αγάπες
να μου προσφέρνουν γιατρικό τ' αθάνατα νερά τους.
Θέλω του λόγγου τα πουλιά με τον κελαϊδισμό τους
να με κοιμίζουν το βραδύ, να με ξυπνούν το τάχυ.
Και θέλω νάχω στρώμα μου νάχω και σκέπασμά μου
το καλοκαίρι τα κλαδιά και τον χειμώ τα χιόνια.
Κλωνάρια απ' αγριοπρίναρα, φουρκάλες από ελάτια
θέλω να στρώνω στοιβανιές κι απάνου να πλαγιάζω,
ν' ακούω τον ήχο της βροχής και να γλυκοκοιμιέμαι.
Από ημερόδεντρον αητέ, θέλω να τρώω βαλάνια,
θέλω να τρώω τυρί αλαφιού και γάλα απ' άγριο γίδι.
Θέλω ν' ακούω τριγύρω μου πεύκα κι οξιές να σκούζουν,
θέλω να περπατώ γκρεμούς, ραϊδιά, ψηλά στεφάνια,
θέλω κρεμάμενα νερά δεξιά ζερβιά να βλέπω.
Θέλω ν' ακούω τα νύχια σου να τα τροχάς στα βράχια,
ν' ακούω την άγρια σου κραυγή, τον ίσκιο σου να βλέπω.
Θέλω, μα δεν έχω φτερά, δεν έχω κλαπατάρια,
και τυραννιέμαι, και πονώ, και σβυιέμαι νύχτα μέρα.
Παρακαλώ σε, σταυραητέ, για χαμηλώσου ολίγο
και δως μου τες φτερούγες σου και πάρε με μαζί σου,
πάρε με απάνου στα βουνά, τι θα με φάη ο κάμπος!

(1868-1894)

[xuzam]

Η μονή Κηπίνας βρίσκεται 20 λεπτά περίπου από το Συρράκο. Η θέα είναι μοναδική: το μοναστήρι είναι χτισμένο σε μεγάλο υψόμετρο μέσα στα κατακόρυφα ψηλά βράχια. Αφήστε το αυτοκίνητο στο σημείο που θα δειτε το ανηφορικό πέτρινο μονοπάτι από την αριστερή μεριά του δρόμου (είναι κάποια μέτρα παρακάτω αφού φανεί το μοναστήρι). Βέβαια η μονή είναι κλειδωμένη. Ζητήστε το κλειδί από την κυρία με το εστιατόριο από την δεξιά μεριά του δρόμου προς Κηπίνα (το μαγαζί έχει κληματαριές και είναι πάνω σε αριστερή στροφή).

Η μονή Κηπίνας.
Από κάτω κυλά ο ποταμός Άραχθος και από απέναντι βρίσκονται τα βουνά Τζουμέρκα

Ακολουθεί ένα μακρύ πέτρινο μονοπάτι που αιωρείται σχεδόν στην άκρη του βράχου

Η είσοδος  στη μονή με την κινητή ξύλινη γέφυρα που την ανέβαζαν για να προφυλάσσονται απο επιδρομές

Μπαίνοντας ένιωσα την δροσιά από το σπηλαίο που εκτείνεται στο τελευταίο δωμάτιο της μονής. Το σπήλαιο είναι χαμηλό, λίγο λιγότερο από 300 μέτρα βάθος. Περπατήσαμε σκυφτοί μέχρι εκεί που μπορούσαμε, αλλά δε βρήκαμε καμιά νυχτερίδα και γυρίσαμε πίσω

Το κύριο δωμάτιο της μονής. Στο βάθος είναι οι κάμαρες των μοναχών

μια κλίνη με την φωτογραφία του τελευταίου μοναχού που την κατοίκησε
και ο διάδρομος προς αυτές ανάμεσα στα στενά βράχια

Ένας από τους εντυπωσιακούς χώρους της μονής Κηπίνας μέσα στον βράχο.
Όσοι δε φοβούνται τα ύψη μπορούν να τολμήσουν να κοιτάξουν από τα παράθυρα του δωματίου...

[gr-traveler]

Εμ, γι' αυτό έχουν βγει τόσα πειραχτικά ανέκδοτα για τους Βλάχους: από ζήλια.

Φαντάσου ότι αυτά τα διώροφα και τριώροφα σπίτια έχουν πάνω από έναν αιώνα στην πλάτη τους. Τα σπίτια των περισσότερων χωριών τότε ήταν "καλύβια" μπροστά τους. 

Χρήσιμη η πληροφορία για το κλειδί στη Μονή Κηπίνας. 

[xuzam]

Έψαξα και βρήκα τις φωτογραφίες και τις αναμνήσεις μου από την διάσχιση της χαράδρας Συρράκο - Καλαρρύτες, κάπου στις αρχές του 2000. Ψηλά βράχια χρωματισμένα σαν αφηρημένοι πίνακες και πυκνή βλάστηση που θυμίζουν τοπία από άρχοντα των δακτυλιδιών (όταν ο Φρόντο παίρνει τα βουνά ψάχνοντας το χαμένο Γκόλουμ).

Η πιο μαγική σκηνή στα εξωτικά παραμύθια, είναι όταν κάποιος ανακαλύπτει το πέρασμα πίσω από έναν καταρράκτη. Το κατηφορικό μονοπάτι από το Συρράκο προς το βάθος του φαραγγιού βρίσκεται σε μια συνεχόμενη εσοχή, πίσω ακριβώς από ρυάκια που αναβλύζουν από ψηλά και κυλάνε πάνω στα κατακόρυφα βράχια.

Περπατώντας μέσα από μια συνεχόμενη εσοχή στους βράχους.
Ένα μεγάλο μέρος του μονοπατιού συνεχίζεται έτσι, καθώς τα νερά κυλάνε από ψηλά σχηματίζοντας ρυάκια

Το μονοπάτι πολλές φορές δεν είναι ξεκάθαρο και ένας "γνώστης-οδηγός" είναι απαραίτητος. Διαρκεί 3 ώρες με χαλαρό περπάτημα (συμπεριλαμβανομένου φωτογραφίες και ξεκούραση πάνω σε ποταμίσια πέτρα).

Ο ποταμός Χρούσιας τον Μάρτιο.
Το καλοκαίρι είναι πιο ήσυχος, αλλά φέτος παρέμεινε ζωηρός λόγω των βροχοπτώσεων

Γέφυρα καθώς πλησιάζουμε τους Καλαρρύτες.

Τα βουνίσια αυτά χωριά φημίζονται για την απίστευτη θέα τους... Το σχόλιο που είχε κάνει μια τουρίστρια σε έναν έυθυμο παππού, ιδιοκτήτη μιας ταβέρνας στα Τζουμέρκα, του έχει μείνει αξέχαστο: "Μου λέει αυτή: Ααα, τι ωραία θέα έχετε... Αυτά τα βουνά να έφευγαν από την μέση και θα ήταν τέλεια!!"

Η είσοδος του Συρράκου μέσα από το μακρύ μονοπάτι.
Σήμερα δεν είναι πια χωμάτινο αλλά έχει στρωθεί με πλάκα.

το χωριό στο σημείο που ξεκινάει το μονοπάτι για την διάσχιση της χαράδρας